Powrót    Return

O'ROURKE

herbu O'Rourke

hrabiowie

 

 

 

(herby zastępcze)

 

Herb: na złotej tarczy dwa lwy czarne, na szczycie tarczy korona królewska, w niej ramię w zbroi trzyma miecz wzniesiony do cięcia, nad nim napis Victorious (zwycięzca) - dewiza herbowa serviende guberno (służąc panuję)·

 

Ta rodzina chlubne zajmująca stanowisko w dziejach swojej ojczyzny Irlandii, należy do najdawniejszych z znajomych europejskich, gdyż jak tylko zasięgają historyczne pomniki irlandzkie, należała do najznakomitszych rodzin tego kraju i już w piątym wieku po Chrystusie jej przodkowie udzielnie panując w prowincyi Bruin-Brefrne1) należeli do tych trzech rodzin do których sukcesyjnie należała korona, owe czasy królestwa, obecnie prowincji Connaught. Właściwym protoplastą domu O'Rourke miał być Feargin piąty chrześciański król Connaught w VII stuleciu żyjący, ale dopiero Urgel z przydomkiem Shean (stary), jeden z jego potomków a król Connaght zabity w bitwie 964 r. wziął nazwisko O'Rourke uwieczniając pamięć swojego dziada Ruarka v. Ruryka, dzielnego obrońcy Irlandii w walkach ze skandynawskimi Normanami. W połowie XII stulecia O'Rourkowie podzieleni byli na kilka linii z których główne były dziedziczące w Dromahaire, Brefrne i Meath; w żonie O'Rourka na Meath niewieście niezwykłej piękności zakochał się Dermod król Leinsteru i ją porwał, O'Rourk mszcząc się krzywdy, przy poparciu kilku władców irlandzkich zagarnął posiadłości uwodziciela a samego zmusił do ustąpienia z ojczyzny, Dermod wtedy udał się do Henryka II króla angielskiego, który od dawna czychając na podbicie Irlandii, chętnie wziął jego stronę i po czterech latach zaciętej walki zmusił do hołdu w 1175 r. wszystkieh władców irlandzkich; w tej wojnie prowincja Connaugth a szczególniej posiadłości O'Rourków, kilkakrotnie ogniem i mieczem zniszczone zostały. Zmuszeni do uległości Anglii niecierpliwie znosili ciężkie jarzmo O'Rourkowie i nie zaniedbywali żadnej sposobności, aby je zrzucić, ciężkie też majątkowe ponosili straty i postradali władztwo na Connaght. Podniósł znaczenie swego domu Teigne na Guior (gruby) w XV stuleciu żyjący, mąż dzielny i rozumny, zręcznie korzystając z zamieszek wybuchłych o nastepstwo tronu w Anglii, odzyskał znaczna cześć posiadłości swych przodków a umierając podzielił je między trzech swoich synów, tych jednak potomkowie gorliwi katolicy i domowi Stuartów stale wierni, czynny zawsze brali udział w usiłowaniach swoich rodaków odzyskania niepodległości ojczyzny, obrony wiary i przywrócenia na tron prawowitej dynastii, los jednak stale zawodził szlachetne ich dążności, a zwycięzcy Anglicy surowo je karali, kilku z O'Rourków męczeńskim zgonem przypłaciło poświęcenie się swoje dla wiary i tronu a większa część ich majątków skonfiskowaną została, najprzód przez królową Elżbietę a następnie przez Kromwela, drobną już tylko cząstkę ogromnych posiadłości swoich przodków odziedziczył w spadku po ojcu Owen O'Rourk na Claruorich urodzony z Brygity O'Rourek z Dromahaire, żyjący między latami 1670 a 1730, a i tę stracił popierając prawa do tronu króla Jakuba II i żywy biorąc udział we wszystkich powstań­czych działach stronnictwa Stuartów, tak że dwaj jego synowie Jan i Korneliusz, pozbawieni majątku i prześladowani od zwycięzkich Oranżystów, zmuszeni byli do opuszczenia ojczyzny i przesiedlenia się do Francji. Z tych braci Jan (John) pułkownik wojsk francuskich i kawaler orderu św. Ludwika, za zezwoleniem rządu francuskiego wszedł w służbę rosyjską jako instruktor i w niej dwa lata zostawał 1760 - 1762, za powrotem do Francji pozyskawszy względy króla Stanisława Leszczyńskiego księcia Lotaryngii i Baru, mianowany był od niego szambelanem i obowiązki tej dostojności pełnił do zgonu tego monarchy, w 1771 r. otrzymał dyplomem króla Ludwika XV zapewnienie praw i przywilejów wyzszej szlachty francuskiej i zatwierdzenie tytułu hrabiowskiego, przy końcu życia udawszy się do Anglii w celu odzyskania skonfiskowanego swym przodkom majątku, w samym tylko hrabstwie Leitrim więcej niż trzy mile kwadratowe wynoszącego, umarł 1784 r. nie osiągnąwszy celu swych starań; jego brat młodszy Korneliusz kapitan wojsk francuskich, wysłany do Rosji także jako instruktor armii tego państwa, chlubnie odznaczywszy się w wojnie siedmioletniej przeciwko Fryderykowi królowi pruskiemu, a w bitwie pod Küstrynem ocaliwszy od zupełnej klęski wojsko rosyjskie, otrzymał stopień jenerała majora. Z żony hrabianki Stewart (Stuart) wnuczki po matce słynnego feldmarszałka rosyjskiego Piotra de Lascy, zostawił trzech synów, Grzegorza, Józefa i Patryka. Z nich ostatni nie pozostawił potomstwa. Grzegorz osiedlił się w prowincjach nadbałtyckich rosyjskich, w których jego potomstwo istnieje dotychczas.

 

Józef drugi syn Korneliusza z hrabianki Stuart, jenerał major wojsk rosyjskich, nabywszy w 1819 r. od Pociejów rozległy majątek Wsielub w dawnym województwie nowogrodzkiem (obecnie w guberni mińskiej leżący) pierwszy z swojego domu osiedlił się w Litwie; w 1848 r. otrzymał zatwierdzenie tytułu hrabiowskiego w cesarstwie rosyjskim, r 1849. Z żony Amelii Pilawskiej jego potomstwo:

 

1) hr. Aleksander ur. 1821, były oficer wojsk rosyjskich i były marszałek szlachty powiatu nowogrodzkiego ożeniony z Teofilą Skarbek Kraszewską († k. r. 1870) z niej:

 

a) hr. Elwira ur. 1858,

b) hr. Karol-Marian ur. 1861.

 

2) hr. Patrycy ur. 1822.

3) hr. Konstanty ur. 1823.

4) hr. Michał ur. 1824.

5) hr. Mikołaj ur. 1825, † 1874.

6) hr. Apoloniusz ur. 1831.

7) hr. Aleksander.

_________________

 

1) Zamieszczamy tę rodzinę z zasady, ze jakkolwiek indy­genatu polskiego nie posiadała, ale wcieliła się w obywatelstwo polskie i jest zapisaną do szlachty prowincji należącej do dawnej rzeczypopolitej.

 __________________________________________________________________________________________________________________________

Jako ciekawostkę podaję poniżej informacje o rodzinie O’Rourke zaczerpnięte z innych źródeł;

 „Clans and Families of Ireland” – John Grenham (z wstępem napisnamym przez Donal Begley – Chief Herald of Ireland) – Salamander Books Ltd. 2001 – ISBN 0-7607-2563-2,

 „The Dictionary of Irish Family Names” – Ida Greham – Roberts Rinchard Publishers 1997 – ISBN 1-57098-137-X

 

 

„Clans and Families of Ireland”

 

O'ROURKE

 

O'Rourke comes from the Irish Ó Ruairc, from Ruarc, a personal name derived from the Old Norse Hrothekr (whence also 'Roderick'), meaning 'famous king'. Further Viking influence is seen in the frequency in the family of such names as Lochlann, Amhlaoibh (Olaf) and Sitric.

 

The O'Rourkes were of the same stock as the O'Connors of Connacht, part of the large tribal grouping of the Uí Briain, claiming common descent from Brion, a fifth-century King of Connacht. In the early Middle Ages, the O'Connors and the O'Rourkes were engaged in a long and bloody struggle for supremacy in Connacht, a struggle which ended in the victory of the O'Connors.

 

The Ruarc from whom the surname derives was a ninth-century King of Breifne, an area covering most of the modem counties of Leitrim and Cavan, along with part of Co. Longford. The first to use his name as part of an hereditary surname was his grandson, Sean Fearghal Ó Ruairc, who died in 964. Over the following century and a half, four O'Rourkes were Kings of Connacht. After the twelfth century, they appear to have accepted the overlordship of the O'Connors, however reluctantly. They also had persistent problems with the other pre­-eminent family of Breifne, the O'Reillys, which ultimately resulted in their territory being much reduced. The main stronghold of the family was at Dromahair, on the shores of Lough Gill in Co. Leitrim.

 

In common with most of the other ruling families of Gaelic Ireland, the O'Rourkes lost all of their possessions in the great upheavals of the sixteenth and seventeenth centuries. However, the line of descent from the last Chief of the Name, Brian Ballagh O'Rourke, who was inaugurated in 1529 and died in 1562, remains intact. The present holder of the title '0 Ruairc of Breifne', recognised as Chief of his Name by the Chief Herald of Ireland is Philip 0 Rorke, resident in London.

 

 

O’Rourke wywodzi się z Irlandzkiego Ó Ruairc, z Ruarc, jako nazwisko zostało zadoptowane ze staro norwerskiego Hrothekr (skąd także pochodzi ‘Roderick’), znaczy ‘Sławny Król’. Większy wpływ Vikingów jest widoczny najczęściej wśród rodów o nazwiskach jak Lochlann, Anhalaoidh (Olaf) i Sitric.

 

O’Rourkes wywodzą się z tego samego rodu co O'Connors z Connacht, i przynależą do dużej grupy plemiennej Uí Briain, roszczącej sobie prawo do wspólnego pochodzenia od Briona, króla Connacht w V-tym wieku. W początkach średniowiecza O'Connors i O’Rourkes, byli zaangażowani w długą i krawą walkę o władzę w Connacht.

 

Ruarc od którego wywodzi się to nazwisko był w IX wieku królem Breifne, księstwa które zajmowało większę część współczesnego hrabstwa Leitrim i Cavan i część hrabstwa Longford. Pierwszym który używał nazwisko Ó Ruairc jako dziedziczne, był wnuk Ruarc’a, Sean Fearghal Ó Ruairc, który zmarł w 964 roku. Przez następne półtora wieku czterech O’Rourke's piastowało tron w Connacht. Na początku XIII-tego wieku zaznacza się uznanie zwierzchnictwa rodziny O'Connors, chociaż z wielką niechęcią. Mieli również stały problem z wybitną rodziną Breifne - O'Reillys, co w rezultacie doprowadziło do dużych strat terytorialnych. Główną siedzibą rodziny O’Rourke było Dromahair, na wybrzeżu Lough Gill w hrabstwie Leitrm.

 

Jak większość innych celtyckich rodzin irlandzkich, O’Rourkes straciłi wszystkie swoje posiadłości w czasie wielkich przewrotów w XVI i XVII wieku. Mimo wszystko główna linia, zapoczątkowana przez Briana Ballagh O’Rourke w 1529, który umarł w 1562, jest kontynuowana. Współczesnym posiadaczem tytułu ‘O Rorke of Breifne’, uznawanym jako główny spadkobierca tego tytułu potwierdzonego przez Głównego Herolda Irlandii jest mieszkanic Londynu Philip O Rorke.

 

 

________________________

Tłumaczenie: Józef A. Wawrzak

 

 

„The Dictionary of Irish Family Names”

 

(0) Rourke Ó Ruairc

Roark Rooke Rorke

 

The 0’Rourkes came with the Norse­men from Scandinavia, and they

probably descend from one of the Norse leaders, Hrothrekr, whose name was gaelicized to Ruairc. They dominated counties Cavan and Leitrim, where Dromahair, close to Lough Gill, was their headquarters. They were styled Lords of Breffny. Of nineteen chieftains all named Tiernan the most memorable was the twelfth-century Tiernan O’Rourke (d. 1172) who followed the family tradition of territorial warfare.

 

While he was away fighting, his wife Dervorgilla was abducted by Dermot MacMurrough (see Kavanagh), King of Leinster. They were both in their forties and, two years later, when their passion had cooled, she returned to her father and built a church at Clonmacnoise. The vengehll Tiernan allied himself with the 0’Conor King of Connacht to pre­vent Dermot from achieving his ambi­tion of becoming high king of Ireland. Dermot went to England to enlist the

aid of the king, and this sparked off the Anglo-Norman invasion.

In Elizabethan times, Sir Brian 0’Rourke accepted a title in 1578 but soon lost faith in the English and changed his allegiance. For his courage and humanity in looking after the sailors who came ashore from the wreck of the Spanish Armada he was executed at Tyburn in 159l.

 

Several 0’Rourkes were bishops of Killala, including one who had been chaplain at the Austrian court, where many 0’Rourkes had achieved high positions when tlley were forced to leave Ireland after the confiscation of their lands. They served in the Irish brigades in many European armies. In the eight­eenth century, Count Iosif Kornilievich 0’Rourke helped to drive Napoleon out of Russia. He was one of a number of high-ranking officers in the service of the Tsars. Countess Tarnovska, who was an 0’Rourke born in Kiev, was the central figure in a notorious trial held in Venice in 1910 when she was accused of murdering her husband.

 

Many 0’Rourkes are still in Russia and Poland. One was known as the "Irish Bishop of Danzig" because of his great interest in his family origins.

The 0’Rourkes are not only numer­ous in Ireland but also in the USA and Australia.

 

 

0’Rourke's przywędrowali wraz z Norwegami ze Skandynawii, I prawdopodnie wywodzą się od norweskiego przywódcy Hrothrekr, którego celtyckim odpowiednikiem jest Ruairc. Przeważali w hrabstwach Cavan i Leitrim, gdzie mieściła się ich główna siedziba Dromahair leżąca niedaleko Lough Gill. Przybarli tytuł Lord of Breffny. Z dziewiętnastu wodzów noszących nazwisko Tiernan, najbardziej znanym był Tiernan O Rourke (zm. 1172) który podtrzymywał tradycję rodzinną walk terytorialnych.

 

        Kiedy był na polu walki, jego żona Dervogilla została porwana przez Dermot’a MacMurrough, króla Leinster. Obydwoje, Dervorgilla i Dermont, byli w wieku powyżej czterdziestu lat. Dwa lata po porwaniu, kiedy ich uczucia przygasły, Dervorgilla wróciła do swojego ojca i zafundowała kościół w Clonmacnoise. Mściwy Tiernan sprzymierzył się z królem Connacht, O Conor’em, ażeby zapobiec ambicji Dermota zostaniem „królem Irlandii” (High King of Ireland). Dermont wyjechał do Anglii z prośbą o pomoc. To zapoczątkowało inwazję angielsko-normandzką.

 

        Za czasów Elżbietańskich, Sir Brian O Rourke, przyjął tytuł baronet w 1578, ale wkrótce zawiódł się na Anglii i wymówił posłuszeństwo. Za humanitarną pomoc rozbitkom z Hiszpańskiej Armady, którzy dotarli do brzegów wyspy został stracony w 1591.

 

        Kilku O Rourke zostało wyświęconych na biskupów  w Killala, włączając w to jednego który został kapłanem na dworze Austriackim, gdzie wielu z O Rourke osiągnęło wysokie pozycje w czasie kiedy zostali zmuszeniu do opuszczenia Irlandii po skonfiskowaniu ich irlandzkich posiadłości. Służyli w wielu irlandzkich brygadach w armiach europejskich. W XVIII-tym wieku Hrabia Iosif Kornilievich O Rourke pomógł wypędzić wojska napoleońskie z Rosji. Był on jednym z wielu wyższych oficerów w służbie carskiej. Hrabina Tarnowska, z domu O Rourke, urodzoana w Kijowie była główną oskarżonę w głośnym procesie w Wenecji w roku 1910, oskarżona o zamordowanie swojego męża.

 

        Wiele O Rourke żyje w dalszym ciągu w Rosji i w Polsce. Jeden z nich był znany jako „Irlandzki Biskup Gdański”, z powodu swojego wielkiego zainteresowania historią pochodzenia swojej rodziny.

 

        O Rourke, nie tylko licznie zamieszkują w Irlandii, ale także w USA i Australii.

 

 

 

Tłumaczenie: Józef A. Wawrzak

 

Otwórz tą monografię w formacie pdf -   Open this genealogy in pdf format

 

Jeśli masz zapytanie - If you have a question

proszę nacisnąć obrazek  please click  picture

Powrót    Return