Powrót    Return

KORZBOK - ŁĄCKI

herbu Korzbok.

Herb: w polu srebrnym trzy złote karpie jeden nad drugim, na hełmie w koronie pięć piór strusich.

Ta zasłużona krajowi wielkopolska rodzina jest gałęzią śląskiej Kurtzbachów, pisanej także Kurcbach, rodziny właściwie niemieckiej dawnej nadreńskiej, ty­tuł burgrabiowski (Burggraf noszącej), jedna gałąź tych Kurtzbachów przesiedliła się w początkach XIII stulecia na Śląsk i w krótkim czasie pozyskała w tej prowincji znakomite majątki i dostojności, już w 1230 ­ 1270 żyjący Piotr Kurtzbach dworzanin i comes Henryka III Wrocławskiego, podpisał przywilej dany miastu Goldberg, a Arnold był w 1301 r. kanclerzem wrocławskim; w XV stuleciu Kurzbachowie liczyli się do najmajętniejszych rodzin śląskich, a nabywszy rozległe i prawami feudalnymi, jako to własnym sądownictwem i uwolnieniem od większej ezęści ogólnych krajowych ciężarów, nadane majątki Militsch (Milcz) i Trachenberg, pisali się na nich wolnymi panami lub baronami (Freyherr); z nich Zygmunt baron na Militsch i Tracheubergu jenerał wojsk cesarskich, wojownik przeciwko Turkom gubernator miasta Budy w Węgrzech † 1513 a Jan zmarły 1549 najbogatszy z panów śląskich swojego czasu, zaślubił Salomeę Piastównę córkę Jana księcia żegańskiego i głogowskiego; z dwóch jego synów: Henryk baron na Trachenbergu, Prausnitz i t. d. znakomity uczony i dyplomata używany był od cesarzy niemieckich do ważnych spraw publicznych a w 1577 r. wysłany był do Gdańszczan, aby obietnicą prędkiej pomocy cesarskiej utrzymać ich w zbrojnej opozycji przeciwko elekcji króla Stefana Batorego, tej przecież misji nie mógł dokonać schwytany w drodze i uwięziony przez Polaków; będąc bezdzietnym a żyjąc w niezgodzie z bratem Zygmuntem sprzedał w 1593 Szafgoczom baronię Trachenborgską. 2) Zygmunt baron na Militsch i Zulauf, mąż podług kronikarzy, jak wielkiego majątku tak odpowiedniej ambicji i "pańskiego animuszu", drugi ze swojej rodziny spokrewnił się z panującym domem Piastów, zaślubiwszy Helenę córkę księcia legnickiego Fryderyka III - żyjąc w nieprzyjaźni z Górką kasztelanem międzyrzeckim, jadącego w bezkrólewiu 1573 na sejm do Krakowa, napadłszy na drodze, uwięził; ten gwałt do tego stopnia oburzył stany polskie, że chciały ogłosiwszy pospolite ruszenie i napaść na Śląsk, wdanie się cesarza Maksymiliana i uwolnienie Górki, uspokoiło to zajście, syn Zygmunta Juliusz-Wacław zmarły bezpotomnie 1616, był ostatnim z tej linii Kurtzbachów¹⁾.

Już w XIV stuleciu niektórzy członkowie tej rodziny przesiedlali się do Wielkopolski i Prus zachodnich, a od osiedlonych w tej drugiej prowincji wywodzą się Tuchołkowie rodzina dotychczas istniejąca herbu Korzbok odmienny, do najdawniej osiedlonych w Wielkopolsce należą bracia Janusz i Piotr synowie Jana, z nich pierwszy mąż rycerski, zebrawszy znaczny oddział zbrojny na Śląsku, na jego czele oddał ważne usługi królowi Władysławowi Jagielle w wojnie przeciwko Krzyżakom 1410, przyłożył się do zwycięstwa pod Grunwaldem i wziął w tej bitwie do niewoli księcia Kazimierza szczecińskiego, sojusznika zakonu; jego brat Piotr podkomorzy poznański, znakomitość swojego czasu, jeden z przywódzców stronnictwa husyckiego i rozkrzewiciel tego wyznania w Wielkopolsce stąd zostający w ciągłych zatargach z duchowieństwem, dworzanin króla Władysława Jagiełły, używany był od tego monarchy w traktowaniach z cesarzem (1410) i z krzyżakami i podpisał traktat zawarty z nimi w Brześciu 1436, stale osiedlony w Polsce, polszczył swoje nazwisko na Kurcbok, Korchok i Korzbok a tę ostatnią zmianę przyjęli jego potomkowie, zostawił kilku synów z których Piotr przez swego syna Mikołaja jest protoplastą rodziny Strykowskich a Wincenty dziedzic na Kamieńcu ożeniony z Jadwigą z Soholewa miał sześciu synów z tych Jan dziedzic na Kiszkowie i Rybnie ma być przodkiem Rybieńskich hr. Korzbok, Stanisław Zawadzkich, a Piotr przez swego syna Maurycego Korzbokow piszących się z Witkowa, z których Jan dziekan gnieźnieński, kanonik krakowski umierając 1573, bogatym legatem uposażył akademię krakowską.

Wincenty, czwarty syn Wincentego i Jadwigi z Sobolewa , odziedziczywszy za żoną Dorotą majątek Łąki wielkie i małe w Wielkopolsce, wziął od niego nazwisko Łącki²⁾, z dwóch jego synów, Zygmunt był kanonikiem poznańskim a Sędziwój v. Stefan³⁾, otrzymawszy z zapisu swych krewnych Kurzbachów znaczne posiadłości na Śląsku, w nich zamieszkiwał równie jak i jego syn Wincenty, który też powrócił do rodzinnego nazwiska Kurzbach, porzuciwszy polskie Łącki, to jednak brali jego synowie osiedleni w Wielkopolsce a nawet powrócił do niego i najstarszy z nich Jakub gdy wyprzedawszy się ze swych dóbr śląskich osiadł w Wielkopolsce, był to pan możny i odpowiednio wystawnie żyjący, czym również jak i braniem udziału w knowaniach swych szwagrów Zborowskich znacznie nadwarężył majątek - z jego braci rodzonych i stry­jecznych, Mikołaj był kasztelanem kamieńskim 1564, Kasper dworzanin króla Zygmunta Augusta i jego poseł do Inflant, dla uspokojenia zajść między wielkim mistrzem Ketlerem a arcybiskupem ryskim, Wilhelmem, zabity był z nastawienia pierwszego 1566, czym rozgniewany Zygmunt August wypowiedział wojnę zakonowi, której unikając Ketler, uroczyście przeprosił króla a wkrótce zagrożony od Moskwy, poddał mu Inflanty; Maciej poseł na sejmy, mąż wielkiej prawości i odwagi, śmiało na sejmiku w Środzie stawając w obronie Zygmunta III a surowo potępiając buntownieze przeciwko niemu knowania, rozsiekany był od rokoszan Zebrzydowskiego 1606 r., jego bliski krewny Teodor, oboźny polny koronny 1609 wojownik przeciwko Szwedom Wołoszy i Turkom, umarł na wyprawie moskiewskiej.

Po Jakubie synie Wincentego (p. w). z żony Anny Zborowskiej kasztelanki krakowskiej, syn Piotr dziedzic na Chrapiewie, stale już brał nazwisko Łącki i przydomek "Korzbok," z żony Agnieszki Prusimskiej zostawił czterech synów: z tych Andrzej ożeniony z Marianną Cielecką i Juliusz bezpotomni. 3) Piotr dziedzic na Chrapiewie, spłodził kilku synów z których Aleksander kasztelan krzywiński, z żony Zofii Szołdrskiej zostawił potomstwo zgasłe w drugiem pokoleniu. 4) Jan, (najstarszy z braci) starosta nakielski, pułkownik królewski, całe prawie życie strawił w obozach, walczył przeciwko Turkom pod Chocimem 1621, z Szwedami w Prusach 1626 -1628, (w bitwie z nimi pod Sztumem trzy rany otrzymał), przeciwko Moskwie 1633 - 1634, a Kozakom 1648 -1651 i wreszcie przeciwko Szwedom za króla Jana Kazimierza i on to dowodził przednią strażą wojsk naszych w napadzie na Marchię brandeburgską, gorliwy zwolennik swobód krajowych, swym wpływem na szlachtę wielkopolską sprawił że oświadczyła się przeciwko dworowi za Jerzym Lubomirskim, którego był osobistym przyjacielem, i przy którego boku walczył w kilku bitwach, umarł 1665 roku, zostawiwszy z żony Elżbiety Grudzińskiej kasztelanki Nakielskiej dwie córki i syna, z córek; Elżbieta za Kamieniewskim, kasztelanem międzyrzeckim, Anna za Pawłem Dzierżykrajem, morawskim starostą Gniewkowskim, syn Jan kasztelan kaliski poseł na sejmy, deputat na trybunały, wojownik przeciwko Szwedom pod Warszawą, Ujściem i Toruniem 1656-1658 a przeciwko Turkom pod Wiedniem 1683, przez zaślubienie Ludwiki z Szternbergu Kostczanki (Kostka) ostatniej dziedziczki swojego znakomitego domu⁴⁾ spokrewnił się z królem Janem III Sobieskim , a rozległe w posagu odziedziczywszy majątki jak: Szamotuły, Biezdrowo, Wronki, Samostrzele i t. d., należał do najmożniejszych panów swojej prowincji, z jego trzech synów, 1) Aleksander † 1723 zostawiwszy syna Andrzeja bezpotonmego z żoną Wiktorią Łącką swoją siostrą stryjeczną. 2) Jan podkomorzy wschowski dziedzic na Szamotułach dwukrotnie żonaty; 1° v. z Teressą-Antoniną Dąbską wojewodzianką brzesko-kujawską a 2° v. z Katarzyną Mycielską. 3) Władysław kasztelan kruświcki, pułko­wnik wojsk królewskich, kilkakrotnie poseł na sejmy i deputat na trybunały, mąż zacny, wielkiej powagi w obywatelstwie swojej prowincji, wysoko ukształcony i nieprzyjaciel anarchicznej wolności szlacheckiej, sprzyjał też reformom zamierzonym przez dwór a król August II aby go tym więcej do swych politycznych widoków nakłonić, nadał mu w 1724 r. tytuł hrabiowski, tego tytułu jednak, z obawy narażenia się szlachcie i dla rychło po jego nadaniu nastąpionej śmierci, nie używał Władysław, ale go podnieśli jego potomkowie i brali aż do czasów ostatnich, z żony Marianny Kadzidłowskiej chorążanki inowrocławskiej zostawił córkę Wiktorię zaślubioną swemu bratu stryjecznemu Andrzejowi (p. w.) i syna Józefa podkomorzego brzesko-kujawskiego, pułkownika wojsk królewskich, był to mąż zacny i prawy obywatel, na sejmie 1766 odważnie stawał w obronie niepodległości kraju, zachęcał współziomków do usunięcia niebezpiecznej gwarancji Rosji i przestrzegał o zaborczych zamysłach króla Fryderyka II, zrażony lekceważeniem rad swoich i przewagą stronnictwa an­typatriotycznego, usunął się od spraw publicznych, wierny swojej nieprzyjaźni dla Prus, ofiarowanego sobie od niej tytułu hrabiowskiego nie przyjął, z żony Joanny de Verbna Pawłowskiej 2° v. Bnińskiej jego syn Melchior, pan znacznego w różnych stronach kraju majątku własnym kosztem w r. 1807 wystawił pułk piechoty na usługi ojczyzny um. 1828, z żony N. Smitkowskiej zostawił dwóch synów, z tych młodszy Nepomucen † 1831 bezdzietny, a starszy, Antoni, poseł na sejmy poznańskie, zmarły r.1864, ożeniony z N. Szczaniecką; z niej potomstwo:

1) Władysław, dziedzic dóbr w Wielkim księstwie Poznańskim ożeniony 1851 z Antoniną hr. Skórzewską córką hrabiego Heljodora Skórzewskiego i Emilii z hr. Götzendorff-Grabowskich; z niej:

Córki: Maria, Izabella, Helena i Irena.

Synowie: Stefan, Stanisław i Antoni.

2) Weronika, dziedziczka dóbr kuflewskich w Królestwie Polskim, zaślubiona Bronisławowi Dąbrowskiemu, dziedzicowi dóbr Winnagóra, w Wielkim księstwie Poznańskiem.

3) Emilija zaślubiona hr. Ignacemu Bnińskiemu na Samostrzelach w Wilkim księstwie Poznańskiem.

4) Bolesław † 1857.

5) Kazimiera za Tertuljanem Stablewskim, dziedzicem dóbr w Wielkim księstwie Poznańskiem.

6) Zygmunt .

1) Była w Polsce i na Śląsku a nawet istnieje dotychczas rodzina Seidlitz hb. Korzbok, w Paprockim nazwana Zayglic, w części miejska bo jak wspomina Paprocki z ujmą szlachectwa zajmująca się handlem i szynkiem w Krakowie i Lublinie, z Kurtzbachami o których mowa nie zostająca w żadnym znajomym stosunku pokrewieństwa, wzięła przecież w zeszłym stuleciu ich herb nazwiska a nawet tytuł baronowski i pisze się obecnie Seidlitz-Kurtzbach.

2) Podajemy rodowód pięciu pierwszych pokoleń Korzboków-Łąckich, podług ich genealogii starannie skreślonej i na autentycznych dowodach opartej, zastrzegając sobie przecież własne spostrzeżenia, uwagi i dodatki historyczne, które w jednej z następnych części tego dzieła zamieścimy.

3) Imiona Sędziwoj i Stefan były jednoznaczące, Sędziwoj było imieniem dawnyn słowiańskim a Stefan kalendarzowym.

4) Kostkowie z Sztemberga (majątku w Prusach Zachodnich), gałęzi rodziny Rostkowskich herbu Dąbrowa, należeli w wiekach XVI i większej polowie XVII do najmożniejszych i mngnackich rodzin krajowych, wydali kilkunastu senatorów i do ich domu należeli: święty Stanisław Kostka (ur. 1550 † 1568) i Jan woje­woda sandomierski jeden z najbogatszych i najpopularniejszych panów swojego czasu, kandydat do tronu w bezkrólewiach 1573 i 1575, ożeniony z Annną Odrowożanką wojewodzianką ruską, wdową po Janie-Krzysztofie Tarnowskim, synie hetmana, uro­dzoną z Zofii księzniczki mazowieckiej siostry ostatnich książąt Piastów w Warszawie i Czersku, tę Annę Odrowążównę słynną z wielkiej urody i niepospolitych przymiotów umysłu i serca, chciał zaślubić Zygmunt August ale dostał od niej odmowę, ostatni po mieczu z Kostków Franciszek starosta lipieński z żony Jadwigi Gułtowskiej hrabianki na Racacie bliskiej krewnej z matki króla Jana III, zostawił dwie córki: Joannę za Aleksandrem Tarło kasztelanem zawichostkim i Ludwikę Łącką.

Jeśli masz zapytanie - If you have a question

proszę nacisnąć obrazek  please click  picture